ul. T. Regera 6, 43-400 Cieszyn (wejście od ul Srebrnej 1a).

Czytelnia biblioteki otwarta jest od wtorku do czwartku w godzinach 9.00-14.00. Istnieje również możliwość skorzystania z  lekcji bibliotecznych (muzealnych) od wtorku do piątku w godź. 8.00 - 14.30. Termin lekcji prosimy ustalaċ tydzień wcześniej dzwoniąc pod numer Muzeum lub pisząc na adres mail: Ten adres email jest ukrywany przed spamerami, włącz obsługę JavaScript w przeglądarce, by go zobaczyć

Historia Biblioteki muzealnej związana jest z powstaniem samego Muzeum. Jej początki wiążą się z osobą Leopolda Jana Szersznika. Posiadał on bogaty księgozbiór, na który składały się między innymi książki (300 woluminów) z biblioteki założonej w Cieszynie przez Jezuitów w 1675 r. Księgozbiór ten ks. Szersznik nieustannie wzbogacał nowymi nabytkami. Część książek zakupił, wiele też odziedziczył po krewnych i przyjaciołach. Biblioteka określana jako muzealna powstała później, wraz z założeniem w 1901 r. Muzeum Miejskiego w Cieszynie. Oprócz muzealiów napływały do niego również książki. Stare i nowe potraktowano jako eksponaty. Użytkowe, których nie można było wpisać do inwentarza jako muzealia, były często pomocne przy opracowaniu zbiorów. Zapisy dotyczące najstarszej części księgozbioru kończą się na 1905 r. W 1932 r. zbiory  uporządkowano i systematycznie powiększano. Główne zakupy publikacji dotyczą muzealnictwa i historii regionu. Przez lata biblioteka powiększyła się też o prywatne księgozbiory. Przekazywali je opiekujący się biblioteką kolejni kustosze Muzeum, a także osoby prywatne. Po podziale w 1960r. zbiorów Muzeum na część biblioteczną i muzealną część książek przekazano do Książnicy Cieszyńskiej, część pozostała przy Muzeum. Biblioteka funkcjonuje odtąd jako odrębny księgozbiór w dalszym ciągu powiększana przez zakupy oraz dary. Wśród najcenniejszych nabytków biblioteki wymienić należy inkunabuły i stare druki z kolekcji Cieszyńskiego kolekcjonera B. Konczakowskiego, a także pokaźny zbiór książek. W. Zająca, tworzący wydzieloną grupę.

Historia gromadzenia zbiorów archeologicznych w cieszyńskim muzeum wiąże się z rozwojem muzealnictwa na przestrzeni ostatnich dwustu lat. Początków dzisiejszego działu archeologii należy szukać w kolekcji L.Szersznika, w której wśród zabytków z różnych dziedzin nauki znalazły się też   tzw. starożytności, czyli zabytki archeologiczne. Były to w głównej mierze monety rzymskie oraz gliniane naczynia kultury łużyckiej (1800-1750 lat p.n.e). reprezentowane głównie przez urny popielnicowe z prochami zmarłych, a także malowane naczynia antycznej Grecji i Rymu. W skład zbiorów szersznikowskich w XIX wieku włączono szereg innych zabytków archeologicznych, najczęściej datowane najczęściej przez inne osoby. Do takich zbieraczy należał m.in. ks. Berger, który przekazał do kolekcji szereg zabytków archeologicznych, np. groty oszczepów, narzędzia i ozdoby pochodzące głównie z terenu Śląska.

Dział etnografii przy Muzeum Śląska Cieszynskiego, zajmuje się głównie zbieraniem i opisywaniem eksponatów związanych z szeroko ropzumianą kulturą i sztuką ludową. Szczególnym przedmiotem zainteresowania działu jest kultura ludowa Śląska Cieszynskiego. W muzealnych zbiorach znajduje się 6415 eksponatów z dziedziny etnografii. Główny trzon zbiorów tego dzialu stanowią przedmioty odziedziczone po działającym od 1901r. Polskim Towarzystwie Ludoznawczym jak również istniejącym od 1931 roku Towarzystwie Przemysłu Ludowego i Domowego w Cieszynie.Wśród pokaźnej ilości eksponatów można wyodrębnić kilka zasadniczych grup przedmiotów, które uszeregowane są w kilka podstawowych klas.

Fotograficzna kolekcja cieszyńskiego Muzeum została zapoczątkowana przez Oskara Weismanna, twórcę założonego w 1901 roku Muzeum Miejskiego. Zbiory fotograficzne opierały się przede wszystkim na darach cieszyńskich mieszczan i kolekcjonerów.  Obejmowały przykłady najstarszych technik i zastosowań fotografii z początków jej istnienia. (dagerotypie, ambrotypie, ferrotypie, panotypie) oraz zdjęcia wykonywane współcześnie, jako dokumentacja ówczesnych czasów. W zbiorach zachoawł się również , wyjątkowy zespół ok. tysiącapięciuset fotograficznych portretów niemal  wszystkich warstw społecznych i zawodowych  mieszkańców Cieszyna z lat 1860-1900.

Duży zbiór fotografii zgromadziło Muzeum Śląskie Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Cieszynie. Były to przedewszystkim ilustracje etnograficznej kolekcji Muzeum Śląskiego. Ważną rolę odegrała fotografia katalogowo-muzealna. Dzięki zbiorowi ok. 400 zdjęć obserwować dziś można rozwój cieszyńskiej ekspozycji muzealnej, jak też konkretne eksponaty w prawie stuletnim okresie.

Dział historii powstał na początku siedemdziesiątych  lat XX wieku. Skupiono w nim eksponaty dotyczące szeroko rozumianej historii Śląska Cieszyńskiego i inne. przedtem zaliczane do ogólnych zbiorów cieszyńskiego muzeum. Tak jak skomplikowana jest i była przeszłość historyczna, tak różnorodne są eksponaty tworzące dział historii.

Część z nich została zebrana jeszcze przez założyciela muzeum - księdza Leopolda Jana Szersznika, inne trafiły do zbiorów muzealnych w ciągu ostatnich dwustu lat. Znajdujemy tu m.in.: tłoki i pieczęcie Cieszyna i innych miast (począwszy od średniowiecznych), odznaki różnych stowarzyszeń, medale i odznaczenia wojskowe, bardzo liczne medale pamiątkowe (m.in. wybite z okazji podpisania Pokoju Cieszyńskiego w 1779roku), plakaty i afisze (w tym ogłoszenia okupanta hitlerowskiego z czasów II Wojny Światowej oraz kolekcję antyzachodnich plakatów z czasów komunistycznych), mundury, kolekcję banknotów (w tym również  zdawkowych z okresu I Wojny Światowej).

Dział Naukowo - Oświatowy utworzono w cieszyńskim muzeum w latach 80-tych. Obecnie zajmuje się on prowadzeniem szeroko rozumianej "akcji oświatowej", w zakres której wchodzą    m. in. kontakty ze szkołami i innymi placówkami oświatowymi znajdującymi się na terenie miasta i poza nim. Przygotowywanie i prowadzenie lekcji muzealnych oraz organizacja - w porozumieniu z pracownikami merytorycznymi pozostałych Działów - odczytów, prelekcji i różnego rodzaju dyskusji dotyczących działalności muzeum i prezentowanych wystaw.

Dział współpracuje również ze szkołami  prowadząc przede wszystkim działalność informacyjną  a także szkoleniową dla nauczycieli. Owocem tej współpracy są  m.in.  coroczne prezentacje prac dzieci przygotowywane na ogólnopolskie konkursy plastyczne "Moja Przygoda w Muzeum".

W ostatnich latach pracownicy Działu Naukowo – Oświatowego  wraz z Muzeum Těšinska z Czeskiego Cieszyna stworzyli projekt edukacyjny Zabawa w Muzeum . Został on podjęty w ramach Wspólnego Funduszu Małych Projektów Phare 2002  oraz  INTERREG IIIA Czechy – Polska  – Fundusz Mikroprojektów – Euroregion Śląsk Cieszyński. Działanie to nawiązuje do programu wytyczonego przez oba muzea – wymiana kulturalna, naukowa i działalność oświatowa i dydaktyczna na terenie całego Śląska Cieszyńskiego. Jest to projekt edukacyjno-artystyczny skierowany przede wszystkim do dzieci i młodzieży (w tym również niepełnosprawnych) naszego regionu  ale  również młodych mieszkańców innych miast Polski i Czech.

Dział sztuki liczy obecnie ponad 9 000 eksponatów. Już ks. L.J.Szersznik tworząc swą kolekcję założył, że nie będzie się ona opierała tylko i wyłącznie na przedmiotach pochodzących ze Śląska Cieszyńskiego, czy ziem przyległych. Tak więc przez ponad 200 lat historii naszego muzeum zebrała się pokaźna kolekcja obrazów, rzeźby, grafiki i rzemiosła artystycznego prezentująca różne techniki artystyczne, pochodzących z różnych okresów i wykonanych w różnych miejscach Europy i świata. Pieczę nad działem po jego wyodrębnieniu z całości zbiorów w 60. latach XX wieku sprawowali kolejno: dr W. Iwanek, M. Adamczyk i A. Połednik. 

Na obecną kolekcję działu sztuki składają się obiekty pochodzące  ze zbiorów ks. L.J. Szersznika, Muzeum Miejskiego, prywatnej kolekcji Bruna Konczakowskiego, Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego, darów, legatów i przekazów od osób prywatnych i instytucji oraz  zakupów poczynione przez muzeum w ciągu całego XX wieku.